2015/10/16

Prawa rządzące emocjami


Psycholog - Nico Frijda (funkcjonalna koncepcja emocji) w wyniku swoich rozważań nad znaczeniem terminu emocje podał trzy, różne definicje. Według pierwszej definicji emocje są wynikiem oceny pewnego zdarzenia, które w istotny i konkretny sposób wpływa na cele danej osoby. Druga definicja odnosi się bezpośrednio do kluczowego elementu emocji, jakim jest uruchomienie gotowości do realizacji odpowiedniego programu działania. W związku z tym program emocjonalny jest w stanie blokować, zaburzać, bądź też modyfikować pozostałe, działające programy, które w danej chwili są wykonywane (program emocjonalny nie może być odłożony w czasie). Natomiast według trzeciej definicji, emocja doświadczana jest jako pewien rodzaj stanu psychicznego, któremu towarzyszą zmiany somatyczne, różnego rodzaju reakcje behawioralne oraz ekspresje mimiczne (Maruszewski i in., 2010).

N. Frijda (Frijda 1988, za Łosiak, 2007) prócz trzech definicji emocji stworzył również dziesięć podstawowych praw, którymi rządzą się emocje. U ich podstaw znajdują się mechanizmy przyczynowo skutkowe. Prawa emocji, które stworzył N. Frijda są jednym z postulatów funkcjonalnej koncepcji emocji, według której emocje są traktowane na podstawie funkcji jakie pełnią. Istnieją dwa podstawowe aspekty emocji: ocena zdarzeń jako istotnych lub nieistotnych/przyjemnych lub nieprzyjemnych, a także wzbudzanie reakcji fizjologicznych, zachowań i różnego rodzaju przeżyć. W funkcjonalnym ujęciu, emocje wywoływane są przez zdarzenia, które bezpośrednio są powiązane z interesem człowieka: emocje pozytywne to te, które wspierają realizację danego celu, zaś negatywne je utrudniają.


PRAWA EMOCJI NICO FRIJDY

PRAWO ZNACZENIA SYTUACYJNEGO
Pierwsza reguła związana jest ściśle ze znaczeniem sytuacji, która stanowi o tym, czy w ogóle jakaś emocja się pojawi, a jeżeli tak, to jaka. U źródła każdej emocji znajdują się zdarzenia zarówno nowe, jak i niespodziewane. Prawo to powstało na podstawie teorii emocji Richarda Lazarusa. 

PRAWO ZAANGAŻOWANIA
Kolejne prawo odnosi się do tego, że emocje są pewnego rodzaju odpowiedzią na te zdarzenia, które odgrywają istotną rolę dla danego człowieka, zaś cały ładunek emocjonalny opiera się na zaangażowaniu. 

PRAWO BEZPOŚREDNIO POSTRZEGANEJ RZECZYWISTOŚCI
Trzecia zasada związana jest z tym, że zdarzenia wywołujące pewne emocje w człowieku muszą być postrzegane jako rzeczywiste, zaś intensywność danej emocji odzwierciedla się bezpośrednio w stopniu poczucia rzeczywistości. 

PRAWO ZMIANY PRZYZWYCZAJENIA I ODCZUWANIA PORÓWNAWCZEGO
To prawo związane jest z oceną zdarzenia, która zależy od warunków w jakich występuje dane zdarzenie. W ten sposób jeżeli dochodzi do takiej sytuacji, że zmiana jest większa niż dana osoba oczekiwała, tym emocja jest silniejsza. 

PRAWO HEDONISTYCZNEJ ASYMETRII
Według piątej reguły wszelkie pozytywne emocje w porównaniu z negatywnymi szybko zanikają (te negatywne utrzymują się długo). Mechanizm ten jest związany z tym, że każdy z nas szybko przyzwyczaja się do różnego rodzaju zdarzeń wywołujących pozytywne emocji, a do negatywnych nie przyzwyczaja się. 

PRAWO ZACHOWANIA EMOCJONALNEGO MOMENTU
Prawo to dotyczy trwałości śladów pamięciowych związanych z odczuwaniem emocji. Kolejne doświadczenia emocjonalne są tak samo mocne, jak w pierwotnej sytuacji, która je wywołała.

PRAWO ZAMKNIĘCIA SIĘ W SOBIE
Siódma reguła głosi, że dominujący stan emocjonalny posiada tendencję do podporządkowywania zarówno myśli, jak i działań człowieka, w wyniku którego, gotowość do działania spowodowana emocjami wybija się ponad inne działania i cele. 

PRAWO ZWAŻANIA NA KONSEKWENCJE
Ósma reguła  nawiązuje do tego, że reakcja emocjonalna zawiera w sobie również element kontrolny. Kontrola emocji dotyczy przewidywania negatywnych konsekwencji reakcji emocjonalnej. 

PRAWO MINIMALNEGO OBCIĄŻENIA
Prawo to dotyczy współdziałania procesów emocjonalnych oraz poznawczych, które mają prowadzić do odpowiedniej oceny sytuacji, gdy napięcie emocjonalne będzie jak najmniejsze. 

PRAWO MAKSYMALNEGO ZYSKU
Ostatnia reguła  związana jest z oceną sytuacji w celu uzyskania największego zysku emocjonalnego

Jeżeli zainteresował Cię temat związany z emocjami polecam: Maruszewski T. i Zdankiewicz-Ścigała E., (2007) Teorie emocji. W: J. Strelau (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki, t.2, (s.395-426). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

TOP