2015/07/01

Rozwój emocjonalny u dzieci


Termin emocji wywodzi się z łacińskiego e movere, które oznacza tyle co poruszenie z wewnątrz i jest to interpretowane jako zmiana pochodząca z wnętrza człowieka. Z ogólno przyjętej definicji emocji wynika, że emocja jest skutkiem świadomego, bądź też nieświadomego wartościowania pewnego zdarzenia z codzienności przez człowieka dla jakiejś konkretnej, istotnej sprawy.


Dzieci emocje poznają poprzez kontakty ze społeczeństwem, to właśnie dzięki bliskim relacjom tworzą więź emocjonalną, która jest pełna miłości albo nienawiści, dumy bądź wstydu, smutku lub szczęścia. Kontakty z innymi osobami umożliwiają dzieciom nie tylko spostrzeganie jak z emocjami radzą sobie inni, ale także w jaki sposób przejawianie emocji oddziałuje na inne osoby. W trakcie trwania całego procesu rozwoju emocjonalnego dzieci muszą się nauczyć, że w pewnych sytuacjach mogą się np. zezłościć lub zmartwić. Jednak muszą wiedzieć dokładnie jakie to sytuacje, oraz co czują w chwili, gdy opanowują ich te emocje, w jaki sposób są one ujawniane na zewnątrz, a także jakiego użyć nazewnictwa, aby móc o nich rozmawiać z innymi osobami. Do powyższych czynności wymagany jest pewien stopień samoświadomości w celu kontrolowania własnych uczuć oraz zachowań. Reguły związane z kontrolowaniem uczuć zależne są od kultury w jakiej wychowuje się dziecko, jednakże kontrola ta zazwyczaj dotyczy głównie okazywania agresji. Rozpoznawanie wewnętrznych uczuć innych osób w oparciu o zewnętrzne zachowanie jest ważnym elementem społecznych relacji, umożliwia to dzieciom podjęcie odpowiedniego zachowania.

Rozwój emocjonalny zyskuje zupełnie inny wymiar w momencie, kiedy to dziecko zaczyna porozumiewać się za pośrednictwem mowy. Od tej chwili emocje stanowią pewnego rodzaju punkt wyjścia do refleksji. W sytuacji, kiedy dziecko jest w stanie nazwać swoje emocje, są w stanie podjąć się próby obiektywnej oceny tego, co dzieje się w ich wnętrzu.

Rozwój emocjonalny u dzieci można podzielić na trzy podstawowe okresy. Etap pierwszy, w wieku pięciu lat, który dotyczy rozumienia publicznych aspektów emocji, rozumienia ekspresji emocji, a także zewnętrznych przyczyn emocji. Etap drugi, w wieku siedmiu lat, związany jest z rozumieniem mentalnej natury emocji, czyli rozumienia ich związku zarówno z pragnieniami, jak i przekonaniami oraz różnicy pomiędzy emocjami okazywanymi, a rzeczywistymi. Zaś trzeci etap, dotyczy dzieci w wieku od dziewiątego do jedenastego roku życia; związany jest z rozumieniem refleksyjnej natury emocji, czyli pojmowania regulacji emocji, a także moralnych przyczyn emocji i emocji mieszanych.

Emocje stanowią podstawowy element stosunków pomiędzy rodzicami, a dziećmi. Dzięki emocjonalnej ekspresji zarówno rodzice, jak i dzieci otrzymują informacje związane 
z własnymi pragnieniami oraz przekonaniami. Wszelkie emocjonalne doświadczenia dziecka wnoszą wiedzę o tym, co w interakcji z rodzicami działa na nich korzystnie, bądź niekorzystnie. Dziecięce emocje charakteryzują się sześcioma podstawowymi cechami: intensywnością, częstością, charakterem przejściowym, zmiennością nasilenia uczuć, indywidualnością dziecka oraz uzewnętrznianiem uczuć w zachowaniu.

Emocje dziecka zmieniają się wraz z jego rozwojem, na który wpływają nie tylko czynniki biologiczne, ale również środowisko w jakich wychowuje się dziecko. Różnice występujące w rozpoznawaniu emocji przez dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym mogą wynikać nie tylko ze względu na poziom rozwoju emocjonalnego młodego człowieka, ale również ze względu na czynniki biologiczne i sytuacyjne. Na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka może wpływać spokojne życie rodzinne, bowiem dziecko silnie przeżywa wszelkie nieporozumienia, sprzeczki oraz konflikty. Wszelkie takie sytuacje mogą spowodować, że rozwój emocjonalny zostanie zaburzony, a wraz z nim w przyszłości mogą wystąpić różnego rodzaju trudności wychowawcze. 

Literatura:

Hurlock E. (1985). Rozwój dziecka. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
Schaffer, H. R. (2013). Psychologia dziecka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Trempała, J. (2011). Psychologia rozwoju człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

TOP