2016/08/05

Efekt Golema i efekt Galatei


Ponad miesiąc temu na Psychomologii pojawił się artykuł dotyczący efektu Pigmaliona, czyli samospełniającego się proroctwa. W tekście został przytoczony mit związany z królem Cypru - Pigmalionem, którego historia powiązana jest w jakiś sposób z samospełniającymi się proroctwami. Dziś przyszła pora, aby napisać parę słów o dwóch odmianach tego efektu, mianowicie o efekcie Golema i efekcie Galatei.

efekt Golema, efekt Galilei, psychomologia

Czym różnią się między sobą te dwa efekty? Efekt Golema jest negatywną odmianą samospełniającego się proroctwa, natomiast efekt Galatei - pozytywną.

EFEKT GOLEMA
Kim był Golem? Istotą przypominającą człowieka, która została ulepiona z gliny przez Jehudę Löw ben Bezalela z Pragi (Maharal), która została ożywiona za pośrednictwem różnego rodzaju rytuałów w celu ochronienia Żydów przed atakami. Na sam koniec rytuałów Maharal na pergaminie napisał słowo Emet (heb. prawda). Golem był w stanie wykonywać tylko i wyłącznie polecania innych i pracować z tego względu, że nie posiadał swojej własnej woli. Z legendy wynika, że gdy tylko skończyły się ataki na Żydów, Golem wpadł w szał i zaczął zabijać tych, którym wcześniej służył. Maharal wyciągnął wtedy pergamin z ust Golema i przekreślił pierwszą literę, co utworzyło słowo Met (heb. śmierć), dzięki czemu został on unieruchomiony.

W psychologii efekt Golema polega na tym, że w pewnych sytuacjach pod wpływem negatywnych oczekiwań innych osób wobec nas samych, zaczynamy zachowywać się tak, jak oczekują od nas tego inni. W codzienności może to skutkować między innymi zahamowaniem rozwoju u dzieci. Dlaczego? Otóż gdy mamy niskie oczekiwania, ponieważ uważamy, że dziecko nie da sobie z czymś rady, bo jest słabe skutkuje tym, że stawiamy dziecku mniej wyzwań, co jednoznacznie wpływa na zahamowanie wszelkich postępów - w ten sposób podcinamy dziecku skrzydła.

EFEKT GALATEI
Galatea, jak już wspominałam w artykule poświęconym tematyce samospełniającego się proroctwa, była żoną króla Cypru - Pigmaliona. Stworzył on rzeźbę kobiety, według niego idealnej, w której się zakochał i pragnął, aby rzeźba stała się prawdziwą kobietą. Marzenie Pigmaliona spełniła Afrodyta i rzeźba stała się kobietą o imieniu Galatea. Pigmalion i Galatea założyli szczęśliwą rodzinę i doczekali się licznego potomstwa. 

Co wynika z tego mitu, jeżeli chodzi o efekt Galatei? Jeżeli ktoś oczekuje od nas jakiś pozytywnych rzeczy, to mimowolnie zaczynamy zachowywać się zgodnie z tymi oczekiwaniami. Jak to się ma do procesu rozwoju u dzieci? Przede wszystkim mamy większe oczekiwania od dziecka, ponieważ wierzymy w to, że da sobie radę. Dzięki temu stawiamy nieco większe wyzwania, co wpływa nie tylko na szybszy rozwój, ale także na wyższy poziom samooceny i samoakceptacji, co skutkuje wyższą motywacją i wiarą w swoje własne możliwości.

Jak widać to jakie mamy oczekiwania wobec siebie nawzajem, a zwłaszcza w odniesieniu do dzieci - kształtuje człowieka w określony sposób. Jeżeli mamy negatywne oczekiwania do drugiej osoby, to prędzej czy później zaczną one wywierać określony wpływ. Tak samo jest w przypadku pozytywnych oczekiwań. Jednak to, co oczekujemy od najmłodszych - czyli w zależności od tego jakie stawiamy im wyzwania wpływa na ich rozwój psychiczny oraz kształtuje ich osobowość oraz cechy charakteru.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

TOP